خشوع و خضوع در نماز خواندن

آیات قرآن :

قال الله تعالی : ( حَٰفِظُواْ عَلَی الصَّلَوَٰاتِ والصَّلَوٰةِ الْوُسْطَیٰ وَ قُومُوْا لِلهِ قَنِٰتِینَ ) ( آیه ی 238 سورة البقرة )

ارشاد الله جل جلاله است : محافظت و پایبندی کنید بر همه نمازها و بر نماز میانه یعنی خصوصاً بر نماز عصر و بایستید برای خدا فرمانبردار شده ( البقرة : 238 )

و قال الله تعالی : ( وَ استَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ وَ إِنَّهَا لَکَبِیَرَةٌ إِلَّا عَلَی الْخٰشِعِیْنَ ) ( آیه ی 45 سورة البقرة )

ارشاد الله جل جلاله است : و مدد طلبید به صبر ، ( شکیبائی ) و نماز . هر آئینه نماز دشوار است مگر بر فروتنی کنندگان ( البقرة 45 )

توضیح : صبر این است که انسان خود را از خواهشات نفسانی باز دارد و اوامر و دستورات الله جل جلاله را بجا آورد بر مصائب صبر کردن نیز صبر است ( کشف الرحمن )

و قال الله تعالی : قَدْ افْلَحَ الْمؤْمِنُونَ ( 1 ) الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَٰشِعُونَ ( 2 ) ( آیه ی 2 و1 سورة المومنون )

ارشاد الله جل جلاله است : هر آئینه رستگار شدند مسلمانان آنانکه ایشان در نماز خویش نیایش کنند گان اند . ( المومنون 2 و 1 )

احادیث نبویه :

1 : عَنْ عُثْمَانَ رَضِیَ اللهُ عَنْهُ قَالَ : سَمِعْتُ رَسُوْلَ الله ( ص ) یَقُوْلُ : مَا مِنِ امْرِیءٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاةٌ مَکْتُوْبَةٌ ، فَیُحْسِنُ وُضُوْءَ هَا وَ خُشُوْعَهَا وَ رُکُوْعَهَا ، إِلَّا کَانَتْ کَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوْبِ مَا لَمْ یُؤْتِ کَبِیْرَهً ، وَ ذلِکَ الدَّهْرَ کُلَّهُ . ( رواه مسلم )

حضرت عثمان رضی الله عنه می فرماید شنیدم که رسول الله ( ص ) ارشاد فرمودند : هر مسلمانی که با رسیدن وقت نماز فرض ، وضو را به طور احسن انجام داده و نماز را با خشوع ادا کند ، رکوع آن را خوب انجام دهد پس تا زمانیکه گناه کبیره انجام ندهد این نماز کفاره ی گناهان گذشته ی او می شود . و این فضیلت نماز برای همیشه است . ( مسلم )

2 : عَنْ زَیْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِیِّ رَضِیَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ الَّنبِیَّ ( ص ) قَالَ : مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ وُضُوْءَ هُ ، ثُمَّ صَلَّی رَکْعَتَیْنِ لَا یَسْهُوْ فِیْهِمَا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ . ( رواه ابوداود )

حضرت زید بن خالد جُهنّی رضی الله عنه می فرماید که رسول الله ( ص ) ارشاد فرمودند : هر کس وضو را به طور احسن انجام داده و بعد دو رکعت نماز طوری بخواند که در آن چیزی را فراموش نکند یعنی فکر و حواسش کاملاً متوجه الله جل جلاله باشد ، تمام گناهان گذشته اش معاف می گردد ( ابو داود )

3 : عَنْ حُمْرَانَ مَوْلٰی عُثْمَانَ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِیَ اللهُ عَنْهُ دَعَا بِوَضُوْءٍ فَتَوَضَّأَ ، فَغَسَلَ کَفَّیْهِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ ، ثُمَّ مَضْمضَ وَ اسْتَنْثَرَ ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاثَ مَرَّاتٍ ، ثُمَّ غَسَلَ یَدَهُ الْیُمْنٰی إِلَی الْمِرْفَقِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ ، ثُمَّ غَسَلَ یَدَهُ الْیُسرٰی مِثْلَ ذٰلِکَ ، ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْیُمْنٰی إِلَی الْکَعْبَیْنِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ الْیُسْرٰی مِثْلَ ذٰلِکَ . ثُمَّ قَالَ : رَأَیْتُ رَسُوْلَ اللهِ ( ص ) تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوْئِیْ هٰذَا ، ثُمَّ قَامَ فَرَکَعَ رَکْعَتَیْنِ ، لَا یُحَدِّثُ فِیُهِمَا نَفسَهُ ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّم مِنْ ذَنْبِهِ . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ : وَ کَانَ عُلَمَاؤُنَا یَقُوْلُونَ : هٰذا الْوُضُوْءُ أَسْبَعُ مَا یَتَوَ ضَّاُ بِهِ أَحَدٌ لِلصَّلَاةِ . ( رواه مسلم )

حضرت حُمران غلام آزاد شده حضرت عثمان رضی الله عنه می فرماید : حضرت عثمان رضی الله عنه آب وضو طلب نمودند و مشغول وضو گرفتن شدند . هر دو دست را تا مچ ، سه بار شستند ، بعد آب در دهان نمودند ، آب در بینی نمودند ، و بعد سه بار صورت را شستند و بعد از آن سه بار دست راست را تا آرنج و سه بار دست چپ را تا آرنج شستند ، و بعد سر را مسح کردند و سه بار پای راست را و سه بار پای چپ را تا شتالنگ شستند ، پس فرمودند : من همان گونه وضو کردم که رسول الله ( ص ) را دیده ام که وضو نمودند . بعد از وضو رسول الله ( ص ) ارشاد فرمودند : هر کس اینطور که من وضو کرده ام ، وضو کند و بعد دو رکعت نماز چنان بخواند که در دلش هیچ گونه فکر و خیالی را نیاورد ، گناهان گذشته اش همه بخشیده می شود . حضرت ابن شهاب می فرمایند : علمای ما می گویند برای نماز این کاملترین وضو است . ( مسلم )

4 : عَنْ عَمَّارِ بْنِ یَاسِرٍ رَضِیَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ : سَمِمْعتُ رَسُوْلَ الله ( ص ) یَقُوْلُ : إِنَّ الرَّجُلَ لَیَنْصَرِفُ وَ مَا کُتِبَ لَهُ إِلَّا عُشْرُ صَلَاتِهِ تُسْعُهَا ثُمُنُهَا سُبْعُهَا سُدُسُهَا خُمُسُهَا رُبُعُهَا ثُلُثُهَا نِصْفُهَا . ( رواه ابوداود )

حضرت عمّار بن یاسر رضی الله عنهما می فرماید شنیدم که رسول الله ( ص ) ارشاد فرمودند : انسان نماز را به پایان می رساند ، و برایش فقط یک دهم ثواب نوشته می شود . و برای بعضی یک نهم ، و برای بعضی یک هشتم ، یک هفتم ، یک ششم ، یک پنجم ، یک چهارم ، یک سوم ، و نصف ثواب نوشته می شود ( ابوداود )

توضیح : منظور این است که هر چقدر ظاهر و باطن نماز مطالبق سنت باشد ، همان اندازه اجر و ثواب می رسد ( بذل المجهود )

( آیات قرآنیه که در مورد خشوع و خضوع در مورد نماز خواندن ، که در بالا نوشتم فکر میکنم بیشتر باشد ، حالا انشاالله جستجو میکنم اگر آیاتی بیشتری در مورد خشوع و خضوع در نماز خواندن بود ، به این پست اضافه میکنم ، و من یک کارشناس دینی نیستم ولی دوست دارم یک قدمی را در راه دین الله جل جلاله بردارم . و این سه تا آیه و این چهار تا حدیث در مورد خشوع و خضوع را از روی یکی از کتاب های اهل سنت نوشتم . )

( البته احادیث پیامبر در مورد خشوع و خضوع در نماز خواندن ، زیاد هست ، من خودم چهار تا را انتخاب کردم و نوشتم و از روی یکی از کتاب های اهل سنت نوشتم ) ( و اسم کتاب : الاحادیث المنتخبه هست )